Οι Έλληνες εφοπλιστές υπερδιπλασίασαν τη μείωση των ρωσικών φορτίων αργού πετρελαίου τον Οκτώβριο, περιορίζοντας τις μεταφορές σε χαμηλό διετίας καθώς οι εκτοξευμένοι ναύλοι στον Κόλπο και οι κλιμακούμενες επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα απομάκρυναν δεξαμενόπλοια από το εμπόριο με τη Ρωσία, σύμφωνα με δημοσίευμα της Kommersant στις 10 Νοεμβρίου που επικαλείται στοιχεία της S&P Global.
Τα ελληνικά δεξαμενόπλοια μετέφεραν 8,3 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου τον Οκτώβριο, το χαμηλότερο μηνιαίο σύνολο από τον Δεκέμβριο του 2024. Μόλις ένα ελληνικό δεξαμενόπλοιο παρέλαβε ρωσικό αργό από τη Μαύρη Θάλασσα κατά τη διάρκεια του μήνα, καθώς τέσσερα Aframax και τέσσερα Suezmax μετατοπίστηκαν σε διαδρομές ανατολικά του Στενού του Ορμούζ, όπου τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και η εκτοξευόμενη ζήτηση για μεγαλύτερα πλοία έχουν ωθήσει τους ναύλους σε σχεδόν ιστορικά υψηλά.
Συρρικνώνεται το Μερίδιο των Δυτικών Πλοίων στις Ρωσικές Εξαγωγές
Η υποχώρηση των Ελλήνων εφοπλιστών συνέπεσε με ευρύτερη μείωση του ρόλου που διαδραματίζουν τα δεξαμενόπλοια με δυτικές συνδέσεις στο θαλάσσιο εμπόριο ρωσικού αργού. Τα πλοία συνδεδεμένα με τις χώρες της G7 μετέφεραν 906.000 βαρέλια την ημέρα ρωσικού αργού τον Οκτώβριο, ποσοστό 24,2% όλων των θαλάσσιων εξαγωγών, το χαμηλότερο μερίδιο σε επτά μήνες, από 1,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ή 29,2%, τον Σεπτέμβριο.
Τα πλοία χωρίς καμία σύνδεση με τη G7, κυρίως δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου, μετέφεραν 2,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Οκτώβριο, σύμφωνα με στοιχεία των Commodities at Sea και Maritime Intelligence Risk Suite της S&P Global που αναφέρει το δημοσίευμα. Η μετατόπιση αυτή σημαίνει ότι μεγαλύτερο ποσοστό του ρωσικού πετρελαίου κινείται πλέον εκτός του πλαισίου ανώτατου ορίου τιμών που σχεδίασαν οι δυτικές κυβερνήσεις για να περιορίσουν τα έσοδα εξαγωγών της Μόσχας, διατηρώντας παράλληλα κάποιες ποσότητες να ρέουν προς τις παγκόσμιες αγορές.
Εμπορικό Κίνητρο και Κίνδυνος Ασφάλειας Συνδυάζονται
Πηγή της αγοράς που αναφέρεται στο δημοσίευμα δήλωσε ότι οι επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα ενδέχεται να έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην πτώση του Οκτωβρίου, επιδεινώνοντας το εμπορικό κίνητρο για ανακατεύθυνση πλοίων προς την ανθηρή αγορά ναύλων του Κόλπου. Οι διευρυμένες κυρώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου σε δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου που εισήχθησαν τον Οκτώβριο, μαζί με επιθεωρήσεις πλοίων σε διεθνή ύδατα από κράτη της ΕΕ, κατέστησαν επίσης δυσκολότερο για τα πλοία να πλέουν με δανεικές ή σημαίες ευκαιρίας, προσθέτοντας περαιτέρω τριβή στο εμπόριο με τη Ρωσία.
Η Ελλάδα είναι το μεγαλύτερο εφοπλιστικό έθνος τόσο στην ΕΕ όσο και στη G7, πράγμα που σημαίνει ότι η υποχώρηση του ελληνικού στόλου δεξαμενόπλοιων από τις ρωσικές διαδρομές φέρει δυσανάλογη βαρύτητα για τη συνολική ισορροπία του εμπορίου. Η Αθήνα και η Βαλέτα απέκλεισαν πλήρη απαγόρευση της ΕΕ στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου τον Αύγουστο για να προστατεύσουν τα εμπορικά συμφέροντα των εφοπλιστών τους, όμως η έλξη των ιστορικά υψηλών ναύλων στον Κόλπο έχει πλέον επιτύχει στην πράξη αυτό που η πολιτική κυρώσεων δεν επέβαλε.
Πλαίσιο μιας Ρευστής Εμπορικής Τάσης
Η πτώση του Οκτωβρίου επεκτείνει ένα ασταθές μοτίβο στη συμμετοχή της Ελλάδας στο ρωσικό εμπόριο πετρελαίου κατά το περασμένο έτος. Νωρίτερα το 2026, τα ελληνικά δεξαμενόπλοια είχαν μεταφέρει κατά διαστήματα έως και το 40% του θαλάσσιου ρωσικού αργού, όταν οι τιμές του Urals διαπραγματεύονταν κάτω από το ανώτατο όριο των 60 δολαρίων ανά βαρέλι, με τις ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες να κερδίζουν συλλογικά δισεκατομμύρια δολάρια σε ναύλα από το εμπόριο αυτό από την εισβολή στην Ουκρανία.
Οι Έλληνες εφοπλιστές έχουν επίσης χαρακτηριστεί ως οι μεγαλύτεροι πωλητές παλαιότερων δεξαμενόπλοιων που στη συνέχεια εντάχθηκαν στον σκιώδη στόλο, με έρευνες που αναφέρθηκαν σε προηγούμενα δημοσιεύματα να εκτιμούν ότι πάνω από το μισό των δυτικών πλοίων που βρίσκονται σήμερα σε αυτόν τον στόλο ήταν προηγουμένως υπό ελληνικό έλεγχο. Τα τελευταία στοιχεία υποδηλώνουν ότι η εμπορική ευκαιρία στον Κόλπο, και όχι μόνο η επιβολή κυρώσεων, είναι επί του παρόντος η ισχυρότερη δύναμη που διαμορφώνει το πού επιλέγει να εμπορεύεται ο ελληνικός στόλος.
Γιατί έχει σημασία
Η Ελλάδα ελέγχει τον μεγαλύτερο στόλο δεξαμενόπλοιων στον κόσμο, επομένως οι μεταβολές στον τρόπο κατανομής των πλοίων από τους εφοπλιστές της επηρεάζουν άμεσα το ποσοστό ρωσικού πετρελαίου που κινείται μέσω συμβατών με το ανώτατο όριο τιμών, ασφαλισμένων διευθετήσεων, έναντι εκείνου που διακινείται μέσω του αδιαφανούς σκιώδους στόλου. Μια συνεχιζόμενη υποχώρηση των Ελλήνων εφοπλιστών θα μπορούσε να διευρύνει τον ρόλο του σκιώδους στόλου στις ρωσικές εξαγωγές, υπονομεύοντας τις δυτικές προσπάθειες να χρησιμοποιήσουν τα ανώτατα όρια τιμών και τις κυρώσεις για τον περιορισμό των εσόδων πετρελαίου της Μόσχας, ενώ παράλληλα ενισχύει τον τρόπο με τον οποίο η οικονομία των ναύλων σε ανταγωνιστικές εμπορικές διαδρομές μπορεί να αναδιαμορφώσει τα πρότυπα ναυτιλίας ευαίσθητα σε κυρώσεις ταχύτερα από την πολιτική παρέμβαση.
Πηγή: bne IntelliNews
